AVRUPA BİRLİĞİNDE e-İmza

AB Konseyi 13 Aralık 1999’da 99/93/EC sayılı Elektronik İmza Direktifini kabul etmiştir. Bu çerçevede, üye ülkelerin Direktifi ulusal hukuklarına yansıtması için konulan süre 19 Temmuz 2001 olarak belirlenmiştir. Söz konusu Direktif güvenlik ve sorumluluk ile ilgili asgari kurallar getirmekte, hizmetlerin serbest dolaşımı temelinde elektronik imzaların AB çapında hukuken tanınmasını sağlamayı amaçlamakta ve elektronik imzanın kullanılması ve hukuken tanınması için gereken çerçeveyi oluşturmaktadır.

Direktifte üç çeşit imzadan bahsedilmektedir. Birincisi çok geniş bir anlamı olan “elektronik imza”dır ve 2/1 maddesine göre diğer elektronik verilerle ilintili olan ya da onlara eklenen ve imza sahibinin kimliğini onaylayan bir yöntem olarak kullanılan elektronik veridir. Bir e-postanın sonuna kişinin adının yazılarak imzalanması ya tanımlayabilen, imza sahibinin yetkisi ve kontrolüyle oluşturulmuş, diğer elektronik verilere herhangi bir değişikliği tespit edecek şekilde bağlanmış olan elektronik imzadır. Bu tanım temel olarak PKI (Açık Anahtar Altyapısı) tabanlı elektronik imzalara işaret eder. Üçüncüsü ise, Direktifin 5/1 maddesine göre nitelikli sertifikaya dayanan ve güvenli elektronik imza oluşturma araçları ile oluşturulan gelişmiş elektronik imzalardır ve ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Direktifte doğrudan bir tanım olmasa da, bu üçüncü tip imza çeşitli kaynaklarda “nitelikli elektronik imza” olarak geçmektedir.

Danimarka : e-imza Kanunu 2000 yılında yürürlüğe girmiştir. Danimarka Bilgi Teknolojileri ve Telekom Otoritesi tarafından yapılan açıklamaya göre Mayıs 2005 itibariyle, 350,000 adetten fazla sayısal imza dağıtılmış durumdadır ve 5,5 milyonluk bir nüfusa sahip olan ülkede hedef 2007 yılı itibariyle 1.3 milyon sayısal imzaya ulaşmaktır. OECD’nin bir raporunda Danimarka’nın, Güney Kore ile birlikte sayısal imza konusunda diğer ülkelere göre kaydettiği gelişmelere dikkat çekilmiştir.Ancak, iş dünyasında e-imza kullanımı çok kısıtlıdır. Bunun nedeni ticari alanda yasal çerçevenin iyi çalışmasından dolayı e-imzaya yatırım yapma isteğinin düşük olması olarak açıklanmaktadır. Ayrıca, mahkemeler, e-imza ile imzalanmış olan ticari sözleşmelerin geçerli olup olmadığını sorgulamakta serbesttir, bu durum ise şirketlerin e-imza kullanma isteğini azaltmaktadır. EDI (Electronik Data Interchange) gibi bilinen teknolojiler hala etkindir ve iş dünyasında yaygın olarak kullanılmaktadırinimi ve talebi azaltmaktadır. Ticari ilişkilerde çok az kullanılmasının aksine e-imza, kimlik tanımlama mekanizması olarak e-devlet hizmetlerinde sıklıkla kullanılmaktadır

İsveç : e-imza Kanunu 2001 yılında yürürlüğe girmiştir. E-imzanın, çok nadir olarak çevrimiçi sitelerden alışveriş yapan bir tüketici için hala çok pahalı ve karmaşık olduğu belirtilmektedir.

Hollanda : e-imza Kanunu 2003 yılında yürürlüğe girmiştir. Hollanda’da e-imza kanununa göre, ESHS (Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcı) tarafından sertifika verilecek olan kişi, kimlik tespiti esnasında bizzat hazır bulunmak zorundadır. Bu durumun, e-imzanın kısıtlı kullanımı için bir sebep olabileceği belirtilmiştir. Ticari iş ilişkilerinde e-imza kullanımının çok az olmasına karşın, e-devlet hizmetlerinde kimlik tanımlama mekanizması olarak kullanımı gittikçe artmaktadır.

 Sonraki Sayfa